صفدر صانعى
395
نسخه شفا ( گل و گياه ) ( فارسى )
كلشيك طبى يا ( سورنجان ) تركيب شيميايى : دانه آن داراى 3 تا 5 درصد آب و 4 تا 5 درصد مواد معدنى و ده درصد قند احياءكننده و به مقدار كم نشاسته است . 5 تا 10 درصد چربى و 20 درصد پروتئيد دارد . مقدار كمى نيز وزين اسيد گاليك و تانن در آن يافت مىشود . كلشىسين در سال 1820 به وسيله پليته و كاوانترا استخراج شده و نخست تصور مىكردند از تركيبات وراترين است تا آنكه در سال 1884 كلشىسين را به صورت كريستاليزه به دست آوردند و فرمول شيميايى آن مشخص شد . كلشىسين كه از مشتقهاى بنزو سيكلوهپتانو تووپولون است و داراى ازت خارج هستهاى است . كلشىسين به اشكال زير يافت مىشود : ( ماده A ) ( ماده B ) ( ماده C ) دمهكولسين يا ( ماده E ) كلشامين ( ماده F ) كلشىكوزيد C 6 H 11 O 5 كلشىسين مادهاى است به رنگ زرد پريده محلول در آب ، الكل ، خيلى كم محلول در كلروفرم . كلشىسين مثل يك الكالوئيد كامل و حقيقى عمل نمىكند و در اثر هيدروليز با اسيدهاى رقيق ، مبدل به كلشىسئين و الكل متيليك مىشود كه با افزودن كلروفريك به رنگ سبز درمىآيد . علاوه بر كلشىسين كه الكالوئيد اصلى گياه است چندين الكالوئيد ديگر به طريقه كروماتوگرافى ستونى به مقدار كم از آن جدا كردهاند . دمهكولسين با كولشامين يك دزاستيلمتيل ، كولشيسين است كه داراى خاصيت قليايى واضحى است . كلشىكوزيد به گلوكز و دزمتيل 2 - كلشىسين 3 - تجزيه مىشود . در اثر روشنايى كلشىسين به رنگ قهوهاى درمىآيد . كلشىسين داراى اثر مدر و ضد تورم است و در معالجه بيماران رماتيسمى و نقرسى به كار